Spotkanie III/2009 - Konwersatorium "Inteligentna energetyka"

Naukowcy dyskutują. O mapie drogowej bezpieczeństwa eneregtycznego i nowej energetyki

- Nie mam żadnych wątpliwości, że nowa energetyka do nas przyjdzie. Jest to tylko kwestia czasu. Stany Zjednoczone już dzisiaj idą w tym właśnie kierunku. Podczas niedawnej konferencji  energetycznej w  Essen,  przedstawicel rządu USA przedstawił politykę energetyczną Baracka Obamy, opartą  na rozproszonych, odnawialnych źródłach energii, inteligentnych sieciach dystrybucyjnych, inteligentnym, oszczędnym odbiorcy i mikroturbinach. – mówił prof. Gerhard Bartodziej z Politechniki Opolskiej, podczas konwersatorium śląskich energetyków, jakie odbyło się z końcem marca na Wydziale Elektrycznym Politechniki Śląskiej.

Chiny, Indie, Stany Zjednoczone i Rosja są  największymi emitorami dwutlenku węgla, lecz tylko USA przymierzają się do rozwijania nowej, inteligentnej energetyki, w coraz większym stopniu opartej na  źródłach rozproszonych. Każdy kryzys ma tę właściwość, że stanowi początek poszukiwania nowych rozwiązań, zwracał uwagę prof. Bartodziej.  Dlatego należy spodziewać się, że kryzys finansowy i gospodarczy będzie także w Polsce początkiem nowej polityki energetycznej.

Prosumenci, czyli nowe trendy Na świecie pojawiają się nowe trendy. W krajach starej Unii  konsumentów energii coraz częściej określa się pojęciem prosumentów, czyli aktywnych konsumentów, którzy dzięki źródłom rozproszonym  (np. biogazownie) sami produkują energię, a także dzięki np.inteligentnym licznikom  kontrolują zużycie energii, mają bowiem stałą możliwość  przeliczania jej zużycia na koszty jakie ponoszą. Są to początki nowej, aktywnej  postawy konsumentów wobec problemu zużywania energii. W krajach uprzemysłowionych około 60 proc. energii zużywają odbiorcy indywidualni. Coraz bardziej upowszechnia się też  idea inteligentnego domu, gdzie  właściciel nie tylko kontroluje, ale także panuje nad ilością używanej energii. Wszystko to prowadzi do tak niesłychanie istotnej, a tak słabo akcentowanej w mediach, polityki poszanowania energii. Pamiętać trzeba, że jeden  tysiąc zaoszczędzonych megawatów, to także tysiąc magawatów nie wyprodukowanych w elektrowniach i tysiąc megawatów zaoszczędzobnych w przeciążonych i niedoinwestowanych liniach przesyłowych. Energetyka odnawialna będzie też nowym impulsem dla polskiej wsi.  W sytuacji gdy np. upadają cukrownie, rolnicy mogliby przeznaczać swe ziemie na uprawy buraka energetycznego, czy inne uprawy energetyczne, mówił prof. Bartodziej. W energetyce pojawia się wiele nowych technologii. Pytaniem wciąż otwartym jest to, które z nich  staną się ekonomicznie samowystarczalne i opłacalne.

Kryzys jako prezent od losu Polska, klasyczna energetyka przymierza się do wielu inwestycji, naukowcy przestrzegają jednak przed „przestrzeleniem celu“, jeżeliby użyć terminologii wojskowej. - Dostaliśmy prezent od losu, czyli spadek zapotrzebowania na energię, spowodowany kryzysem. Czas ten powinien być wykorzystany na bardzo staranne analizy optymalizacyjne planowanych inwestycji. – przestrzegał prof. Bartodziej. W jakim stopniu technologie pakietu 3x20 mogą pomóc w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski, jak tworzyć nową energetykę przedstawiała w swoim referacie Karolina Wieczorek, studentka Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki.

Odwęglić energetykę W ciągu najbliższych killku lat trzeba będzie wycofać z eksploatacji około 2 tys. megawatów, ponieważ wiele bloków jest przestarzałych. Aby wypełnić lukę możemy zdążać w kierunku odwęglania energetyki, a więc sięgać po najnowsze technlogie energetyczne, opierające się na źródłach odnawialnych m.in. biomasie. Potencjał energetyczny biomasy wykorzystujemy w kraju w około 30 procentach.  Jej opononeci dowodzą, że energia z niej produkowana jest stosunkowo droga. Gdyby jednak  ceny energii z węgla  obciążyć kosztami zewnętrznymi, środowiskowymi, w tym kosztami zakupu praw do emisji CO2, wtedy okaże się, że cena energii z biomasy może być porównywalna lub niższa od energii opartej na tradycyjnych źródłach. Rośnie także ilość energii produkowanej z wiatru. Obecnie buduje się 11 kolejnych farm wiatrowych. Koszt energii z wiatru waha sią pomiędzy 273 zł do 318 zł za MWh. Najlepiej, bo w 41 procentach wykorzystujemy w kraju energię pochodzącą z wody. Jej potencjał sięga 8,5 TWh. W bardzo niewielkim stopniu wykorzystujemy natomiast  energię słoneczną. Być może ze względu na ograniczoną liczbę dni słonecznych, bardziej jednak z powodu braku wsparcia finansowego małych inwestorów przymierzających się do budowy  źródeł fotowoltaicznych.Jednym ze znakomitych przykładów ich zastosowania jest hala sportowa w Siemianowicach Śląskich.Generalnie rzecz biorąc zasoby energetyki odnawialnej wykorzystujemy zaledwie w 17 procentach.

Negawaty, czyli jak oszczędzać energięNa początku drogi jesteśmy także w kwestiach oszczędności energii. Potrzebna jest tu potężna akcja  promująca hasło Negawaty, czyli  megawaty, których nie będziemy musieli wyprodukować, jeśli zaczniemy oszczędzać energię. Odwęglanie energetyki, sięganie po odnawialne źródła energii, energetyka nowej generacji, są to charakterystyczne elemeny społeczeństwa wiedzy, a więc fazy rozwoju do którego aspiruje także Polska. - Ktoś zwrócił już uwagę, że koniec epoki kamienia łupanego nie nastąpił dlatego, że zabrakło kamienia. Dla nas oznacza to, że nie musimy wciąż rozwijać energetyki opartej na węglu do czasu, aż zabraknie nam węgla. – mówiła Karolina Wieczorek. Technologie odnawialne, rozproszone powinny być wspomagane przez certyfikaty inwestycyjne, co jest zadaniem dla Urzędu Regulacji Energetyki. Inaczej źródła te będą się przebijały z wielkim trudem, mówił prof. Jan Popczyk, organizator Konwersatorium.

Opracowała: Barbara Cieszewska